27 Mayıs dönemi

Adnan Menderes 27 Mayıs 1960 günü Kütahya'da, 1969 yılında Hava Kuvvetleri Komutanı, daha sonra da 1980 yılında CHP'nin Cumhurbaşkanı adayı olacak olan Albay Muhsin Batur tarafından gözaltına alınarak Ankara'ya götürüldü. Adnan Menderes diğer Demokrat Parti üyeleri ile birlikte Yassıada'da kurulan özel bir cunta mahkemesinde çeşitli suçlardan yargılandılar.

Milli Birlik Komitesi tarafından kurulan Yassıada mahkemesi, Celal Bayar, Adnan Menderes, Hasan Polatkan ve Fatin Rüştü Zorlu'yu Anayasa'yı ihlal suçundan(146/1) suçlu bularak idama mahkum etti. Celal Bayar'ın cezası yaş haddi nedeniyle ömür boyu hapse çevrildi.Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan 16 Eylül 1961, Adnan Menderes ise 17 Eylül 1961'de İmralı Adası'nda sabaha karşı 2:31'de idam edildi.

Adnan Menderes'in idamından önce bir aracı tarafından Gıyaseddin Emre'ye ulaştırılan mektubunda ise şu sözler bulunmaktaydı:

    Sizlere dargın değilim, sizin ve diğer zevatın iplerinin hangi efendiler tarafindan idare edildiğini biliyorum. Onlara da dargın değilim. Kellemi onlara götürdüğünüzde deyiniz ki, Adnan Menderes, hürriyet uğruna koyduğu kellesini 17 sene evvel alamadığınız için sizlere müteşekkirdir. İdam edilmek için ortada hiçbir sebep yok. Ölüme karar-i metanetle gittiğimi, silahlarin gölgesinde yaşayan kahraman efendilerinize acaba söyleyebilecek misiniz ? Şunu da söyleyeyim ki, milletçe kazanılacak hürriyet mücadelesinde sizi ve efendilerinizi yine de 1950'de olduğu gibi kurtarabilirdim. Dirimden korkmayacaktınız. Ama şimdi milletle el ele vererek, Adnan Menderes'in ruhu sizi ebediyete kadar takip edecek ve bir gün sizi silip süpürecektir. Ama buna rağmen dualarım (bu cümlenin üzeri çizilerek merhametim yapılmıştır) sizlerle beraberdir..

17 Eylül 1961 sabaha karşı infazdan hemen de önce de şunları söyledi:

    Kimseye dargın değilim. Kırgınlığım yok. Hayata veda etmek üzere olduğum şu anda devletim ve milletime ebedi saadetler dilerim. Bu anda karımı ve çocuklarımı şefkatle anıyorum...

7 Kasım 1964’de, Celal Bayar’ın hapis cezası Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel’in affı ile kaldırıldı.

Ölümünden sonra yapılan 2. serbest seçimlerde (ilki 1961'de yapılmıştı) Demokrat Parti'nin devamı olduğunu söyleyen Adalet Partisi %52 oy alarak iktidara tek başına geldi. Daha sonra Adnan Menderes'in itibarı iade edildi. Adı, Turgut Özal'ın Cumhurbaşkanlığı döneminde İzmir'deki uluslararası hava limanına (Adnan Menderes Hava Limanı), Süleyman Demirel'in Cumhurbaşkanlığı döneminde de adı Aydın'da kurulan üniversiteye (Adnan Menderes Üniversitesi) verildi. Naaşı ölümünden 29 sene sonra İmralı'dan alınarak İstanbul'da adına yapılan bir anıtmezara taşındı (17 Eylül 1990).