|
|
 |
« : 21 Nisan 2008, 17:44:51 » |
|
Adnan Menderes (tam adı: Ali Adnan Ertekin Menderes, 1899–1961), siyasetçi, 1950-1960 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti başbakanı.
1899'da, Aydınlı toprak ağası varlıklı bir çiftçinin oğlu olarak doğdu. Eskişehir çevresinden Tire taraflarına göç etmiş büyük babası Hacı Ali Paşa'nın kökeni tartışmalıdır. Bazıları Kırım Tatarları'ndan olduğunu, bazıları da Yahudi dönmesi yani Sabetaycı olduğunu (Bakınız: Soner Yalçın'ın "Efendi: Beyaz Türkler" kitabı). İbrahim Ethem Bey'le, Tevfika Hanım'ın oğludur. Kızkardeşi Melike küçük yaşta ölmüştür. 1. Dünya Savaşı öncesinde önce Karşıyaka'da forvet, daha sonra Altay'da kalecilik olmak üzere futbol oynadı. İzmir'in ünlü ailelerinden, Yemişçibaşı Fatma Berin Hanım'la evlenmiş, ondan Yüksel, Mutlu, Aydın olmak üzere üç oğlu olmuştur. İlkokuldan sonra, İzmir Amerikan Koleji'nden mezun oldu. 1.Dünya Savaşı'nda yedeksubay eğitimi gördü, fakat hastalandığı için cepheye gidemedi. Kurtuluş Savaşı'nda savaştı ve İstiklal Madalyası aldı. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 1935 yılında mezun oldu.
Aydın'da, 1930'da, kısa süreli "Serbest Cumhuriyet Fırkası"nın bir kolunu organize etti. Bu partinin kapatılmasının ardından 1931 seçimlerinde Atatürk tarafından Cumhuriyet Halk Partisi'nden Aydın milletvekili seçildi.[1] Atatürk'ün ölümünden sonra İnönü CHP'nin başına geçince İnönü'nün bütün üretim araçlarını devletleştirme faaliyetlerine karşı çıktı. Sonunda, zaten Devlet, Türkiye'de toprakların %70'ten fazlasına sahipken, İnönü'nün köylülere dağıtacağım diyerek geri kalan arazileri de devletleştirmek istemesi üzerine, İsmet Paşa'nın Sovyetler Birliğindeki gibi tarımı kolhozlaştıracağını öne sürerek üç arkadaşıyla birlikte dörtlü takriri verdi.[2] Bu nedenden ve parti içi muhalefetten dolayı 1945 yılında CHP'den ihraç edildi.
|